Home Văn mẫu THPTVăn mẫu lớp 11 Phân tích bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh (Có dàn ý chi tiết)

Phân tích bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh (Có dàn ý chi tiết)

by Văn Mẫu
21 views

Bài thơ Chiều tối là một trong rất nhiều sáng tác được Hồ Chí Minh viết trong thời gian đang bị giam ở nhà ngục của Trung Quốc. Trên đường chuyển lao vào một buổi chiều tối, Bác đã viết nên bài thơ này.

Để giúp các em có thêm tài liệu tham khảo, bài viết này sẽ hướng dẫn các em lập dàn ý chi tiết cho đền bài thơ Chiều tối cũng như gợi ý bài văn mẫu. Nội dung do Kho tàng văn mẫu biên soạn và giữ bản quyền.

I.

1. Mở bài phân tích bài thơ Chiều tối

Giới thiệu về và bài thơ Chiều tối. Bài thơ được rút ra từ tập thơ Nhật kí trong tù, được Bác viết khi đang trên đường di chuyển giữa hai nhà ngục. Bài thơ được sáng tác trong một hoàn cảnh đặc biệt nhưng nội dung vẫn mang đậm giá trị nghệ thuật độc đáo. Dù đang bị xiềng xích nhưng nội dung bài thơ không hề có sự than vãn, xót xa.

2. Thân bài phân tích bài thơ Chiều tối

a. Hai câu đầu

– Bức tranh yên bình của , có hình ảnh chim bay về tổ, hình ảnh đám mây đang trôi trên bầu trời xanh. Tất cả gợi nên sự ấm cúng, đoàn viên.

– Cảnh vật tuy đẹp nhưng vẫn mang một chút buồn. Phân tích các từ quyện, tầm, cô, mạn mạn trong nguyên tác để thấy rõ điều này.

=> Bác không hề than vãn mà vẫn khiến người đọc phải xót xa.

b. Hai câu cuối

– Hình tượng thơ có sự chuyển hướng vận động. Hình ảnh lò than rực hồng cho ta thấy trời đã bắt đầu về đêm. Câu thơ có sự xuất hiện của khiến cho khung cảnh trở nên đầm ấm hơn, giàu sức sống hơn.

– Người nghệ sĩ phóng tầm mắt ra xa và lên cao bắt gặp hình ảnh ánh sáng của lò than. Nó làm cho lòng người trở nên ấm áp hơn đôi chút.

3. Kết bài

Nêu tổng quan về nội dung bài thơ cũng như cảm nhận của em về bài thơ này.

Xem thêm:  Nêu hoàn cảnh ra đời của tập thơ “Nhật kí trong tù” của Hồ Chí Minh

Bài viết liên quan

>> Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu (Có dàn ý chi tiết)

>> Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử (Có dàn ý chi tiết)

>> Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu (Có dàn ý chi tiết)

II. Bài làm phân tích bài thơ Chiều tối

Trong những ngày bị giam cầm tại nhà ngục ở Quảng Tây ở Trung Quốc, Bác Hồ đã phải chịu nhiều khổ ải như bệnh tật hay như khi phải di chuyển từ nhà lao này sang nhà lao khác. Tuy nhiên, Người vẫn luôn giữ được phong thái của một vị lãnh tụ và viết nên những vần thơ đầy cảm xúc. Bài thơ Chiều tối được Bác viết trên đường di chuyển từ nhà ngục Tĩnh Tây sang nhà ngục Thiên Bảo. Trên đường đi hẳn Bác đã gặp và chứng kiến nhiều sự việc. Một phần những gì Bác trông thấy, Bác trải qua đã được ghi lại trong bài thơ Chiều tối này. Có thể thấy, hoàn cảnh ra đời bài thơ thật đặc biệt nhưng chính sự đặc biệt ấy lại làm nên nét độc đáo của bài thơ này.

Nếu chỉ nhìn vào mặt hình thức con chữ của bài thơ, chúng ta sẽ thấy như bài thơ đơn thuần là miêu tả cảnh trên đường đi vào một buổi chiều tối. Câu thơ có hình ảnh của chim, của mây, của cô gái đang . Toàn bộ bài thơ, cảnh vật đều là cảnh động, có sự vận động. Chẳng hạn như chim đang bay, mây đang trôi, cô gái đang xay ngô. Đúng ra đó phải là một bức tranh tươi vui nhưng nếu phân tích bài thơ Chiều tối và mổ xẻ từng chữ trong bài chúng ta sẽ thấy rằng có những nét đượm buồn của tác giả gửi gắm thông qua những vần thơ này.

Hai câu thơ đầu đúng theo nguyên tác là:

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không

phan tich bai tho chieu toi - Phân tích bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh (Có dàn ý chi tiết)

Phân tích bài thơ Chiều tối

Câu thơ đọc lên sẽ thấy như Bác đang miêu tả khung cảnh của bầu trời. Chiều tối rồi, màn đêm đã sắp buông xuống nơi đây, con chim sau một ngày đi kiếm ăn xa nay đã mỏi cánh và đang bay về tìm nơi chốn để nghỉ ngơi. Có lẽ, nó đang quay về với cái tổ của mình nơi mà nó đang chờ. Chòm mây thì vẫn đang trôi nhẹ giữa bầu trời. Dường như có một sự thảnh thơi, ung dung khi chiều tối. Câu thơ dịch Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không sát nghĩa nhưng không hay được như nguyên tác và không thể hiện được cái cô độc của mây, cái rộng lớn của bầu trời. Hai câu thơ sử dụng nhiều động từ và tính từ gợi nên sự mỏi mệt và cô độc: quyện, tầm, cô, mạn mạn. Quyện có nghĩa là mỏi, tầm có nghĩa là tìm, câu thơ thể hiện được sự mỏi mệt của cánh chim. Ở đây, bản dịch thơ Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ khá sát với bản gốc và thể hiện được đúng ý đồ của Bác. Câu sau, chữ cô cho thấy sự cô độc. Mặc dù chữ chòm ở bản dịch thơ cũng gợi cảm giác đơn độc nhưng nó không được đắt giá như từ cô. Hai chữ mạn mạn gợi lên một bầu trời bao la, rộng lớn. Chỉ có duy nhất một chòm mây trên bầu trời quá rộng, như vậy mới thật là cô đơn làm sao. Là cảnh vật cô đơn hay Bác đang nói đến sự cô độc của chính mình? Chắc hẳn Người cũng đang rất mệt mỏi. Mệt không chỉ ở thể xác mà còn mệt ở tâm hồn. Người lo lắng vì đang bị xiềng xích, nóng ruột vì không biết bao giờ mới được thoát khỏi cảnh này để tiếp tục hành trình tìm đường cứu nước.

Xem thêm:  Suy tưởng về cái đẹp là nét nổi bật trong sáng tác của Nguyễn Tuân. Qua tác phẩm “Chữ người tử tù” anh (chị) hãy phát biểu suy nghĩ về ý kiến trên

Mỗi bước chân của người tù mang theo biết bao gánh nặng tâm tư. Thời gian vì vẫn cứ trôi qua lặng lẽ. Dù Bác không có câu nào chỉ sự chuyển dịch của thời gian nhưng thông qua hình ảnh thơ chúng ta có thể thấy rõ điều đó. Nếu như hai câu trước Bác phóng tầm mắt lên cao thì đến hai câu thơ sau Bác phóng tầm mắt ra xa. Chính bởi vậy mà Bác bắt gặp hình ảnh:

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng

Hai câu thơ có sử dụng điệp từ bao túc cho thấy hạnh động lặp đi lặp lại của cô gái. Thật tiếc khi bản dịch thơ lại không giữ được nghệ thuật này. Hình ảnh cô sơn thôn xuất hiện trong thơ khiến cho bài thơ trở nên tươi vui và ấm áp hơn một chút. Cô sơn thôn đang ngồi xay ngô tối, đó cảnh tượng của sự đoàn viên, ấm áp và nó đủ. Cụm từ lô dĩ hồng cho chúng ta thấy trời đã tối hẳn, chỉ có ánh lửa từ lò than đang rực hồng. Ánh sáng ấy sưởi ấm tâm hồn của Bác, khiến cho người bớt đi phần nào cái mỏi mệt của thể xác. Thế nhưng, hình ảnh cô gái vẫn như một ước vọng của Bác về một ngày được trở về nơi chốn bình dị như thế. Hình ảnh lò than rực hồng cũng làm bừng sáng cho cả bài thơ, bừng sáng cho cả không gian u tối, hoang sơ và có phần giá lạnh nơi núi non hiểm trở.

Xem thêm:  Anh (chị) có suy nghĩ gì về tiền tài và hạnh phúc trong cuộc sống

Bài thơ Chiều tối mang màu sắc cổ điển nhưng cũng có những nét và chứa đựng cái riêng của Bác. Vẫn là lối viết ngắn gọn, thông qua tả cảnh để nói lên tâm trạng của bản thân. Bài thơ như một lời tâm sự, một nỗi ước mong của Bác muốn được thoát khỏi nơi này và trở về với quê hương.

Trên đây là phần dàn ý cho đề phân tích bài thơ Chiều tối cũng như bài mẫu phân tích bài thơ Chiều tối. Hy vọng rằng bài viết này đã mang đến cho các em thêm nhiều kiến thức bổ ích và lý thú để giúp các em môn Ngữ văn được tốt hơn.

Thu Thủy

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment