Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh hay nhất

0
Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh

Bài làm

Bác Hồ là một người yêu thiên nhiên say đắm, Người sống gần gũi với thiên nhiên, viết nên những vần thơ hay chan chứa biết bao nhiêu cảnh sắc của đất trời, nơi mà Người đã từng thấy, từng đi qua. Ngay cả khi bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam vô căn cứ và trên con đường chuyển lao người cũng làm nên những bài thơ hay và đặc sắc. Một trong số đó phải kể đến bài thơ Chiều Tối.

Bài thơ được Bác Hồ lấy cảm hứng viết khi Người trên đường chuyển lao từ nhà tù Tĩnh Tây đến nhà tù Thiên Bảo. Qua con mắt của một người đang bị gông cùm, tại một nơi xa với quê hương về cảnh vật vùng sơn dã đã được người khắc họa rất đẹp, rất nên thơ và cũng thấm đẫm tâm trạng của chủ thể trữ tình:

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn, lỗ dĩ hồng”

Dịch thơ:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không

Cô em xóm núi xay ngô tối

Xay hết, lò than đã rực hồng”

Ngay từ nhan đề bài thơ đã gợi lên cho người đọc về một khoảng thời gian cụ thể trong ngày đó chính là lúc chiều tối. Đây là một thời điểm đặc biệt trong ngày, đó là lúc mọi người đang trở về nhà nghỉ ngơi, sum họp cùng với gia đình sau một ngày làm việc vất vả, cực nhọc. Đồng thời cũng là lúc những cánh chim trở về tổ sau một ngày kiếm ăn:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”

Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh hay nhất

Phân tích bài thơ Chiều Tối

Loading...

Một ngày dài sắp tàn, cánh chim trở về tìm trốn ngủ, nhưng con người mà ở đây chính là người tù thì vẫn tiếp tục con đường chuyển lao của mình. Con đường đầy gian truân, vất vả với trên người là những gông cùm, xiềng xích. Trời đã về chiều tối và màn đêm sắp buông xuống nhưng vẫn chưa được nghỉ ngơi. Tác giả không trực tiếp miêu tả nỗi vất vả, cực nhọc cửa mình mà sử dụng hình ảnh cánh chim mỏi. Bên cạnh đó, giữa thiên nhiên bao la, rộng lớn, nhưng tất cả ánh mắt đều dừng lại trên chòm mây đang trôi nhẹ. Một chòm mây đối lập với cả “tầng không” đã cho ta thấy được sự nhỏ bé, cô đơn, lẻ loi giống với những bước chân độc hành của Người nơi đất khách quê người. Bên cạnh đó hai câu thơ đầu còn thể hiện khao khát của người tù được tự do như cánh chim kia để trở về với mái ấm quê hương, được như đám mây tự do trôi giữa trời. Hai hình ảnh thơ rất giản dị, gần gũi nhưng lại tạo nên hiệu ứng thơ mang nét cổ điển lại vừa mang tính hiện đại.

Giữa khung cảnh cô đơn, hiu quạnh ấy lại xuất hiện hình ảnh con người, tạo nên điểm nhấn cho tác phẩm:

“Cô em xóm núi xay ngô tối

Xay hết, lò than đã rực hồng”

Cuộc sống của con người nơi rừng núi bình yên và đẹp đẽ đến nhường nào. Trên con đường chuyển lao mệt mỏi, người tù vươn tầm nhìn ra xa và thấy được một xóm nhỏ. Tại đó hiện lên hình ảnh “sơn thôn thiếu nữ” mặc dù trời dã sắp tối nhưng vẫn miệt mài lao động khiến cho bức tranh chiều tối trở nên sinh động, vui tươi. Hình tượng thơ có sự vận động khiến cho bức tranh thu vào tầm mắt của chủ thể trữ tình trở nên ấm áp, khỏe khoắn. Ở nơi đất khách quê người nhưng lại bắt gặp hình ảnh quen thuộc của thôn xóm, của quê hương khiến người tù như trút đi sự mệt mỏi, cảm thấy có động lực hơn để kết thúc một ngày chuyển lao. Cau thơ khiến người đọc như thấy được sự nhịp nhàng của cối xay ngô, những vòng quay không chỉ mang theo âm điệu của thời gian mà còn là cả hơi thở của sự sống. Vòng quay của cối xay ngô dừng lại cũng là lúc mà trời đã tối hẳn.

Tuy nhiên bài thơ không kết thúc ở hình ảnh cô gái xay ngô mà kết thúc ở hình ảnh “lò than đã rực hồng”. Chữ “hồng” như làm bừng sáng lên cả bài thơ và trở thành hình ảnh trung tâm cho bài thơ. Nhà thơ không nhắc đến chữ tối nhưng bằng từ “hồng” ấy đã cho chúng ta cảm nhận được sự chuyển động của thời gian từ chiều tối đến tối hẳn. Ánh sáng phát ra từ lò than khiến ta cảm thấy không khí gia đình đầm ấm, cuộc sống bình dị của những người lao động trong một thôn xóm nhỏ. Ánh sáng ấy còn là niềm tin, sự lạc quan của người tù khi luôn hướng về phía trước, không trùn bước.

Bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh chính là một bài thơ tiêu biểu cho nét đẹp cổ điển và hiện đại trong những sáng tác của Người. Qua bài thơ ta thấy được phong thái ung dung, tự tại của người tù, cũng qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và yêu con người của Bác.

Loan Trương

Chia sẻ bài viết: