Phân tích bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá của tác giả Huy Cận

0
Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá của Huy Cận

Bài làm

Nhắc đến phong trào Thơ Mới thì không thể không nhắc tới nhà thơ Huy Cận. Từng bài thơ của ông mang những nét đặc sắc riêng biệt và đặc biệt ấm áp hương vị của cuộc sống. Bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá chính là một trong những sáng tác tiêu biểu của ông.

Bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá được sáng tác vào năm 1958 khi ông đang có một chuyến đi thực tế dài ngày tại Hòn Gai. Tại đây khi được chứng kiến cuộc sống nhộn nhịp của những người dân lao động trong thời kỳ mới đã khiến ông có nguồn cảm hứng để viết nên bài thơ này. Mở đầu bài thơ, với sự quan sát tinh tế của mình, nhà thơ đã vẽ lên trước mắt người đọc khung cảnh một buổi hồng hôn trên biển tuyệt đẹp:

“Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi”

Cảnh hoàn hôn trên biển được tác giả ví von giống với hình ảnh hòn lửa đỏ rực đang lặn dần xuống mặt nước. Kết thúc một ngày, nhà thơ còn ví biển giống như một căn phòng rộng lớn và khi màn đêm buông xuống nghĩa là “Sóng đã cài then đêm sập cửa”. Thông thường đây là khoảng thời gian kết thúc mộc ngày làm việc và mọi người trở về sum họp với nha đình, cùng nhau quây quần bên mâm cơm tối. Nhưng trái lại, đối với người ngư dân thì đây mới là lúc họ bắt tay vào công việc quen thuộc của mình đó chính là ra khơi đánh cá. Những người ngư dân trong khi ra khơi thì cất cao tiếng hát, tiếng hò vang vọng cả vùng biển. Đó là tiếng hát thể hiện niềm vui mừng, hân hoan cho công việc, của người lao động khi được tự do làm công việc của mình. Tiếng hát hòa cùng với gió biển để người ngư dân căng buồm ra khơi:

Phân tích bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá của tác giả Huy Cận

Phân tích bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá

“Hát rằng cá bạc biển đông lặng

Cá thu biển đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi!”

Sự náo nức, say mê đã khiến những cực nhọc, vất vả trong công việc của họ được giảm bớt và đem lại niềm vui cho mọi người. Tiếng hát ngân vang về những loài cá của biển khơi đồng thời thể hiện khát vọng, ước nguyện cuộc đánh cá thu hoạch được nhiều. Huy Cận giống như hòa mình với những người ngư dân, nhập thân vào thiên nhiên để cảm nhận:

“Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng

Loading...

Ra đậu dặm xa dò bụng biển

Dàn đan thế trận lưới vây giăng”

Con thuyền vốn nhỏ bé so với đại dương mênh mông. Nhưng trong con mắt của nhà thơ thì con thuyền chở những người ngư dân ấy trở nên kì vĩ, lớn lao. Nó sánh ngang với tầm của thiên nhiên, của vũ trụ. Chính vì thế nhà thơ mới sử dụng những hình ảnh “lái gió”, “buồm trăng”, “biển bằng” để miêu tả về con thuyền giống như đang bay trong không gian chứ không phải đang lướt trên mặt biển. Qua đó ta có thể tưởng tượng thấy cảnh đoàn thuyền đánh cá hào hùng, nhộn nhịp. Biết bao đời nay những người ngư dân đã rất quen thuộc với biển khơi, với cách thức giăng bẫy, đánh bắt cá cũng như những loài cá trên biển:

“Cá nhụ, cá chim cùng cá đé

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng

Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé

Đêm thở sao lùa nước Hạ Long”

Hai câu thơ ngắn ngủi nhưng tác giả đã gợi mở và giới thiệu được bốn loài cá khác nhau. Giữa không gian rộng lớn của biển khơi và trong màn đêm đen thì những chiếc vảy của cá song lấp lánh, đuôi cá quẫy mặt biển khiến cho ánh trăng tương phản xuống mặt biển trở nên sinh động hơn. Trong khung cảnh ấy màn đêm, những ngôi sao giống như con người, giống như đang thở, những vì sao giống như đang lùa trên mặt biển chứ không phải đang nằm trên bầu trời. Khi sao dần mờ đi nghĩa là trời sắp sáng, bóng đêm cũng dần tàn và khi đó nhịp điệu công việc cũng trở nên khẩn trương hơn:

“Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông

Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng”

Khi trời gần sáng thì những người ngư dân bắt đầu khẩn trương thu lưới đã giăng. Quá trình lao động miệt mài, hăng say đã được đáp trả bằng thành quả đó chính là “chùm cá nặng”. Dáng vóc của những người ngư dân hiện lên khi kéo lưới thật khỏe khoắn. Một khung cảnh có sự hài hòa giữa con người, thiên nhiên cùng với vẩy cá bạc khiến cho cảnh rạng đông thêm lấp lánh, rực rỡ. Cho đến khổ thơ cuối, Huy Cận đã miêu tả cảnh trở về của đoàn thuyền đánh cá:

“Câu hát căng buồm cùng gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi”

Vẫn câu hát tươi vui, khỏe khoắn của những người ngư dân. Khi ra khơi họ cất tiếng hát, khi trở về tiếng ca cũng vang lên đầy hứng khởi vì thành quả lao động. Hình ảnh  “Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời”. Liên tiếp xuất hiện những hình ảnh mang màu sác tươi sáng, khỏe khoắn, sống động được tác giả nhắc tới đem lại một cảnh tượng huy hoàng, đầy màu sắc.

Bài thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá chính là một bài ca về cuộc sống lao động trong thế kỉ mới đầy hào hùng, tươi vui. Qua đó ta như thấy được tâm trạng vui vẻ, hứng khởi của tác giả khi được chứng kiến quá trình lao động và cảnh tượng thiên nhiên tươi đẹp trên biển.

Loan Trương

Chia sẻ bài viết: