Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của nhà thơ Tố Hữu hay nhất

0
Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của nhà thơ Tố Hữu

Bài làm

Khi Con Tu Hú là một bài thơ ra đời trong thời điểm mà nhà thơ Tố Hữu đang bị giam tại nhà lao Thừa Thiên khi bị thực dân Pháp bắt vì tội làm cách mạng/ Bài thơ là nỗi niềm xốn xang, bức bối của người thanh niên cộng sản đang khao khát được tự do, được hết mình vì cách mạng nhưng lại phải chịu cảnh tù đày.

Chính tiếng chim tu hú kêu khiến cho Tố Hữu như trỗi dậy cảm xúc của mình:

“Khi con tu hú gọi bầy

Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần”

Chim tu hú kêu báo hiệu mùa hè đã đến, đây cũng là thời điểm mà lúa chiêm chín chuẩn bị cho một mùa thu hoạch, màu mà những tia nắng khiến cho trái cây trở nên ngọt ngào, nhanh chín hơn. Đối diện với cảnh vật bừng nắng mới của ngày hè, cảnh vật rực rỡ ấy thì người thanh niên cộng sản lại phải ở trong không gian chật hẹp của lao tù, bị xiềng xích hạn chế sự tự do. Lắng nghe tiếng chim, lắng nghe âm thanh của cuộc sống khiến cho nhà thơ không cần trực tiếp chứng kiến cũng biết rằng “Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần”. Có thể thấy rằng chỉ một tiếng chim hót nhưng gợi nhớ cả mùa hè của quê hương.

Những ký ức như ùa về trong tâm trí của nhà thơ:

“Vườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt dầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao

Đôi con diều sáo lộn nhào từng không”

Nhắc đến mùa hè thì không thể thiếu tiếng ve, tiếng ve ngân vang trong trí óc của những cô cậu học trò, suốt một quãng đời thơ ấu làm sao có thể quên được. Rồi ở vùng quê yên ả ấy ngoài màu vàng của nắng hạ còn có màu vàng của lúa, bắp, màu xanh của bầu trời. Một cảnh vật, một bức tranh quê hương mang nhiều màu sắc, lung linh, rực rỡ. Trên bầu trời trong xanh ấy có đôi con diều sáo vi vu, bay lượn. Chắc hẳn phải yêu, phải gắn bó với mùa hè xứ Huế thì tác giả mới có thể tái hiện được cảnh sắc tươi đẹp ấy.

Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của nhà thơ Tố Hữu hay nhất

Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú

Loading...

Có thể nói, sáu câu thơ lục bát đầu của bài thơ đã mở ra một thế giới căng tràn nhựa sống. Gần như tất cả những đặc trưng của mùa hè được tác giả thu gọn vào mấy câu thơ trên. Gắn với hoàn cảnh của nhà thơ khi ông đang chịu sự giam cầm của thực dân Pháp có thể thấy được người tù đang có một khát khao tự do cháy bỏng, niềm yêu đời, tha thiết với quê hương. Khi Tố Hữu đang hồi tưởng về quá khứ tươi đẹp thì nhà thơ lại phải trở lại hiện thực phũ phàng:

“Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!”

Tiếng chim tu hú, tiếng ve kêu, tiếng diều sáo khiến cho nhà thơ thấy rạo rực, nôn nao. Sự xao động trong tâm hồn của người nghệ sĩ như một cơn sóng lớn muốn phá tan rào cản, giật tung xiềng xích để trở về với cuộc sống tự do, phóng khoáng. Dường như cái sức nóng của mùa hè không phải từ bên ngoài mà là xuất phát từ nội tâm của người chiến sĩ. Kháo khát, sự bứt rứt khó chịu ấy tiếp tục được nhà thơ lột tả ở hai câu thơ cuối:

“Ngột làm sao, chết uất thôi

Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu”

Tâm trạng nhứ nhối, sự ngột ngạt khiến cho nhà thơ không thể kìm nén nỗi lòng của mình mà bộc bạch một cách trực tiếp. Cách ngắt nhịp chia câu thơ làm hai nửa bằng nhau kết hợp với những từ ngữ thể hiện tâm trạng khiến cho người đọc dễ dàng hình dung được tình cảnh mà nhà thơ đang chịu đựng. Giữa không gian, giữa lúc tâm trạng đang ngột ngạt thì tiếng chim tu hú ở bên ngoài cứ tiếp tục kêu khiến cho sự phẫn uất này dường như được đẩy lên cao độ. Hai câu thơ như chứa đựng sự khắc khoải, day dứt khôn nguôi đang chiếm cứ cả tinh thần và thể xác của nhà thơ, của người thanh niên cộng sản.

Bài thơ Khi Con Tu Hú được nhà thơ viết bằng thể thơ lục bát, một thể thơ dân tộc rất phù hợp với việc diễn tả tâm trạng của nhân vật. Với nhịp điệu thong thả, những từ ngữ và những hình ảnh gần gũi, thân thuộc khiến cho bài thơ trở nên chân thực, không xa rời thực tế. Cùng với đó chính là nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật rất chân thực, tinh tế khiến cho người đọc cảm nhận sâu sắc được những tâm sự của nhân vật trữ tình. Đó là tâm trạng của một người chiến sĩ cách mạng khi chưa hoạt động được bao lâu thì đã lâm vào cảnh tù ngục và khao khát mãnh liệt được tự do, được cống hiến.

Bài thơ Khi Con Tu Hú của Tố Hữu là tiếng lòng của người chiến sĩ cộng sản. Một người còn rất trẻ tuổi, tuy chịu cảnh lao tù nhưng vẫn luôn tràn đầy sức sống và chan chứa tình yêu con người, yêu quê hương và yêu cuộc sống.

Loan Trương

Chia sẻ bài viết: