Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh (Có dàn ý chi tiết)


Bài thơ Quê hương của nhà thơ lấy cảm hứng từ đề tài quê hương và bắt nguồn từ nỗi nhớ quê của tác giả. Nơi đó là một làng chài nghèo nhưng nó đã nuôi dưỡng tâm hồn thơ .

Bài viết này sẽ giúp các em lập dàn ý chi tiết phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh và cung cấp bài văn mẫu cho các em đọc tham khảo.

I. Lập dàn ý phân tích bài thơ Quê hương

1. Mở bài

về nhà thơ Tế Hanh và bài thơ Quê hương

2. Thân bài phân tích bài thơ Quê hương

Khổ 1: Giới thiệu về làng chài quê hương

– Làng nghề chài lưới, xung quanh là biển.

quanh năm bơi thuyền đi đánh cá.

Khổ 2: Tâm hồn náo nức của nhà thơ

– Hình ảnh con thuyền hiên ngang, náo nức hăng như con tuấn mã.

– Tư thế kiêu hãnh của người làng chài khi chinh phục sông dài, biển rộng.

– Nhà thơ đã của làng quê bằng cả tâm hồn tha thiết, gắn bó.

Khổ 3: Cảnh đón thuyền cá trở về ồn ào, tấp nập

– Âm điệu thơ thư thái, dần lắng lại theo niềm vui no ấm, bình yên của dân làng.

– Thể hiện khung cảnh ồn ào khi đoàn thuyền đánh cá trở về.

Khổ 4: Miêu tả về con người làng chài

– Làn da rám nắng và thân hình nồng thở vị xa xăm.

– Chất muối mặn của biển ngấm vào trong từng thớ vỏ, ngấm vào da thịt và ngấm vào tâm hồn của con người.

Khổ 5: Cảm xúc của tác giả khi nhớ về làng chài

– Hình ảnh làng chài hiện lên trong trí nhớ của nhà thơ.

– Ông không giấu giếm mà thổ lộ rõ nỗi nhớ cái mùi mặn nồng của quê hương.

3. Kết luận

– Tổng kết lại nội dung bài thơ và nêu của em về bài thơ Quê hương.

II. Bài làm phân tích bài thơ Quê hương

Quê hương là một tiếng gọi thật thân thương và trìu mến. Đằng sau tiếng gọi ấy ẩn chứa biết bao nhiêu cảm xúc. Đó có thể là sự yêu mến xen lẫn niềm tự hào. Đó cũng có thể là nỗi nhớ mong khắc khoải của những người con xa quê hương lâu ngày. Quê hương của Tế Hanh là một bài thơ chứa đựng nhiều cảm xúc của tác giả. Bài thơ khiến cho những người dù không cùng quê với Tế Hanh cũng phải yêu mến mảnh đất và con người nơi đây.

Xem thêm:  Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Huấn Cao trong truyện ngắn Chữ người tử tù,

Bài thơ Quê hương được Tế Hanh viết bằng những cảm xúc chân thành và dạt dào nhất. Chính bởi vậy mà nó dễ chạm đến trái tim của người đọc. Chính vì được viết bởi một người gắn bó với quê hương nên câu thơ trở nên chân thực. Mở đầu bài thơ là những hình ảnh giới thiệu về làng chài cũng như nhịp sống hối hả ở nơi đây:

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới

Nước bao vây cách biển nửa ngày sông

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

Quê hương của mỗi người sẽ khác nhau. Chẳng hạn như quê hương của Đỗ Trung Quân là chùm khế ngọt, là con diều biếc,… Quê hương của nhiều người là mái đình, cây đa, giếng nước. Còn quê hương của Tế Hành chính là làng chài làm nghề chài lưới, nơi quanh năm nước bao phủ xung quanh. Từ câu thơ của Tế Hanh, một khung cảnh yên bình hiện ra với bầu trời cao và trong xanh, gió thổi nhè nhẹ, ánh nắng buổi sớm chiếu xuống làm bừng lên những ánh hồng rạng rỡ. Đây là lúc mà những chàng trai bắt đầu bơi thuyền đi đánh cá. Cách dùng từ “bơi thuyền” của tác giả cho thấy thuyền đánh cá nơi đây còn thô sơ, thể hiện làng chài còn nghèo khó.

phan tich bai tho que huong - Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh (Có dàn ý chi tiết)

Phân tích bài thơ Quê hương

Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng được sống trên mảnh đất quê hương, được lao động, được làm việc mình yêu thích khiến cho người dân chài luôn cảm thấy tươi vui, yêu đời. Họ bơi thuyền ra khơi với một tinh thần đầy hăng hái:

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

Một bức tranh lao động đầy hứng khởi và dào dạt sức sống hiện lên trước mắt người đọc. Ở đây, nhà thơ Tế Hanh đã so sánh con thuyền như một con tuấn mã mạnh mẽ và đầy uy lực. Nó thể hiện được tâm thế vui tươi, phấn khởi của những người dân làng chài. Cùng với đó, những động từ hăng, phăng, vượt được nhà thơ sử dụng trong khổ thơ này cũng diễn tả được khí thế băng tới đầy cũng mãnh của con thuyền. Đồng thời nó cũng toát lên được một sức sống tràn trề và đầy nhiệt huyết. Con thuyền cứ thế vươn lên đầy hiên ngang và hùng tráng, vượt qua sóng, vượt qua gió. Câu thơ thứ 3 trong khổ thơ này, nhà thơ đã so sánh cánh buồm với hồn làng. Thường người ta so sánh những hình ảnh cụ thể với nhau nhưng Tế Hanh lại khác. Ông đã lấy một hình ảnh thực, cụ thể là cánh buồm để so sánh với hồn làng là một hình ảnh trừu tượng không thể hình dung. Làm như vậy để người đọc hiểu hơn và dễ hình dung ra được mảnh hồn làng là như thế nào. Ở đây, cánh buồm chính là linh hồn của quê hương. Biết bao nhiêu hy vọng cuộc sống, người dân đặt cả vào trong cánh buồm. Hình ảnh so sánh quả thực bay bổng và mang một ý nghĩa lớn lao.

Xem thêm:  Khi theo dõi bầu trời, chớ để mất hút mặt đất. Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu nói trên

Nhịp sống càng hối hả hơn khi người dân đón những chiếc thuyền đánh cá trở về. Thuyền về, chở theo hi vọng của người dân. Trong câu thơ chứa đựng niềm lạc quan của con người, họ đã mong đợi và tin tưởng vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống:

Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về

Nhờ ơn trời, biển lặng, cá đầy ghe

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng

Cái không khí đông vui, hối hả và sôi động thể hiện rõ thông qua các tính từ ồn ào, tấp nập. Cảm giác như người đọc đang được hoà mình vào trong không khí ấy. Trong niềm vui của cuộc đời, người dân không quên cảm tạ trời đất, cảm tạ biển cả. Mặc dù nhà thơ không miêu người dân đánh bắt cá nhưng thông qua niềm vui hân hoan khi trở về, ta hiểu họ đã phải chịu nhiều vất vả, cực nhọc như thế nào. Bởi vì có vất vả thì khi đón nhận thành quả người ta càng cảm thấy vui sướng.

Chuyến ra khơi kết thúc là lúc con người và thuyền buồm bắt đầu nghỉ ngơi:

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về năm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

Nhà thơ đã miêu tả một cách vô cùng chân thực những người dân làng chài với làn da ngăm rám nắng. Hình ảnh mang lại ấn tượng sâu sắc cho cả bài thơ. Câu thơ Cả thân hình nồng thở vị xa xăm lại cho người đọc thấy được hơi thở của biển cả nồng vị muối của đại dương bao la đã thấm đẫm vào trong thân hình vạm vỡ của người dân chài. Nét đặc sắc ở trong câu thơ này chính là nó đã gợi lên cả linh hồn và tầm vóc của con người và biển cả.

Xem thêm:  Suy nghĩ của em về tình cảm yêu nước thương dân được thể hiện trong các văn bản Chiếu dời đô của Lí Thái Tổ, Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn

Hai câu thơ cuối bài, nhà thơ đã miêu tả được vẻ đẹp cũng như sự mệt mỏi của con thuyền. Con thuyền cũng giống như người dân chài, thấm trong từng thớ vỏ vị mặn mòi của biển. Chính nhờ sự miêu tả này của tác giả mà con thuyền trở nên có hồn hơn. Thuyền không chỉ là công cụ giúp người dân chài ra khơi mà nó còn trở thành người bạn.

Cái chất mặn mòi của quê hương đã thấm vào da thịt và vào máu của người dân nơi đây. Để rồi khi đi xa, nhà thơ không giấu nổi cảm xúc của mình:

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc thuyền vôi

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá

Nếu chỉ đọc những câu thơ trên, có thể nhiều người sẽ hình dung ra cảnh tượng tác giả đang chứng kiến khung cảnh của quê hương và rồi miêu tả bằng vần thơ. Nhưng sự xuất hiện của khổ thơ cuối đã khiến người đọc nhận ra rằng nhà thơ đang xa quê và ông đã miêu tả quê hương bằng trí nhớ của mình. Nhớ quê hương là nhớ đến màu nước xanh, nhớ đến con cá bạc, nhớ chiếc thuyền vôi rẽ sóng chạy ra khơi và nhớ cả mùi nồng mặn của nước biển. Nhớ quá, nỗi nhớ như cồn cào trong gan ruột nhà thơ.

Mặc dù là một trong những nhà thơ thuộc phong trào Thơ mới nhưng Tế Hanh không có tư tưởng thoát ly thực tại. Hồn thơ của ông vẫn hoà quyện vào hồn dân tộc, hoà vào cánh buồm giương to như mảnh hồn làng. Bài thơ Quê hương với những hình ảnh sinh động và âm điệu khoẻ khoắn đã mang đến cho người đọc cảm giác hứng khởi, khơi dậy nỗi nhớ quê hương trong lòng mỗi người.

Trên đây là phần hướng dẫn lập dàn ý phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh. Các em có thể dựa theo dàn ý này và đọc tham khảo bài văn mẫu phân tích bài thơ Quê hương để có thể làm tốt bài văn của mình.

Thu Thuỷ

Bài viết liên quan