Home Văn mẫu THPTVăn mẫu lớp 11 Phân tích bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến (Có dàn ý chi tiết)

Phân tích bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến (Có dàn ý chi tiết)

by Văn Mẫu
149 views

Thu Điếu là một trong những bài thơ viết về mùa thu cực kì đặc sắc. Nguyễn Khuyến có tới 1 chùm thơ thu gồm 3 bài nhưng vẫn được đánh giá cao hơn cả. Thậm chí, nó còn được đánh giá là bài thơ thu hay nhất trong các bài thơ thu.

Nhằm giúp các em có thể được hay nhất thì hôm nay Kho tàng văn mẫu sẽ hướng dẫn các em lập dàn ý bài thơ Thu điếu và gợi ý cho các em bài văn mẫu để các em tham khảo.

I. Lập dàn ý phân tích bài thơ Thu điếu

1. Mở bài

– Giới thiệu về nhà thơ Nguyễn Khuyến và bài thơ Thu điếu.

– Nguyễn Khuyến là một thi gia nổi tiếng của văn học Việt Nam. Ông có nhiều sáng tác hay được nhiều người biết đến.

– Thu điếu là một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông.

2. Thân bài phân tích bài thơ Thu điếu

a. Hai câu đầu

– Hình ảnh ao thu gần gũi với của con người.

– Không khi se lạnh của trời thu làm nước ao trong veo.

– Khung cảnh làng quê, sông nước hiện lên trong một buổi trời thu.

b. Hai câu thực

– Mọi thứ đều trở nên nhỏ bé: sóng gợn tí, gió khẽ.

– Khung cảnh mùa thu tĩnh lặng.

– Tác giả thể hiện một sự cảm nhận đầy tinh tế.

c. Hai câu luận

– Cảnh vật êm đềm, nhẹ nhàng.

– Khung cảnh vắng vẻ, buồn bã, lòng người cũng trĩu nặng.

d. Hai câu kết

– Một bức tranh thiên nhiên hài hòa.

– Cảm xúc được nén lại, không còn vương vấn thói đời.

3. Kết luận

– Khái quát lại nội dung bài thơ Thu điếu và nêu của em về bài thơ này.

Bài viết liên quan:

>> Phân tích bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu (Có dàn ý chi tiết)

Xem thêm:  Qua đoạn trích “Tình yêu và thù hận”, chứng minh rằng: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người"

>> Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu (Có dàn ý chi tiết)

II. Bài làm phân tích bài thơ Thu điếu

Trong nền văn học của Việt Nam, chúng ta may mắn có nhiều tác gia nổi tiếng. Họ đã để lại cho đời không biết bao nhiêu tác phẩm hay, độc đáo, đặc sắc. Chẳng hạn như Nguyễn Khuyến, ông được mệnh danh là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam. Thơ của Nguyễn Khuyến có nội dung giản dị, nhiều bài thơ của ông viết về cảnh yên bình nơi thôn quê. Điển hình trong các sáng tác của Nguyễn Khuyến là chùm 3 bài thơ thu: Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm. Bài nào cũng đều hay cả nhưng xuất sắc nhất có lẽ vẫn là bài thơ Thu điếu.

Mặc dù cùng viết về đề tài mùa thu nhưng có thể nhận thấy một điều mùa thu trong 3 bài thơ của Nguyễn Khuyến đều được ông cảm nhận theo một cách khác nhau. Chẳng hạn như, nếu bài thơ Thu vịnh cảnh thu được đón nhận từ cao xa rồi mới đến gần thì trong bài Thu điếu, Nguyễn Khuyến đã cảm nhận mùa thu từ gần, đến cao xa rồi lại từ cao xa trở về gần. Chính cách quan sát này đã khiến cho khung cảnh trở nên sinh động hơn nhiều.

phan tich bai tho thu dieu - Phân tích bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến (Có dàn ý chi tiết)

Phân tích bài thơ Thu điếu

Không gian của cảnh mùa thu được mở ra trước mắt người đọc với một cảm giác trong veo:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Ao thu, thuyền câu là những hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam. Chính vì quen thuộc nên nó không tạo nên điều gì đặc biệt. Nhưng bằng cách đưa đến những hình ảnh quen thuộc ấy, nhà thơ đã mang đến cho người đọc sự dịu nhẹ, êm đềm. Chính sự nguyên sơ và trong veo ấy đã mang đến vẻ đẹp thanh khiết cho mùa thu . Mùa thu, nước trong ao, hồ, sông, suối thường chảy rất bình lặng. Chính vì tiết trời hanh khô nên nước sông cũng trở nên trong hơn. Ở đây, nhà thơ đã miêu tả trong veo cho thấy sự trong vắt của nước ao. Giữa không gian ao thu xuất hiện một chiếc thuyền câu nhưng đó là một chiếc thuyền bé tẻo teo. Nó có nghĩa là rất bé. Mặc dù như vậy nhưng nó không hề lọt thỏm trong không gian mà nó xuất hiện một cách hài hòa, cân xứng. Đó là bởi vì nó xuất hiện trong một cái ao thu chứ không phải hồ hay sông. Bằng cách gieo vần ai, nhà thơ đã nói lên được cái nhỏ nhắn, thanh thoát của khung cảnh mà không hề khiến người đọc cảm thấy tù túng.

Xem thêm:  Phân tích bài Mộ (Ngục trung nhật kí) của Hồ Chí Minh

Hai câu thơ tiếp theo, nhà thơ vẫn tiếp tục miêu tả bức tranh mùa thu với những hình ảnh vô cùng đẹp:

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Khung cảnh mùa thu hiện lên với những đường nét hết mức mảnh mai. Sóng thì hơi gợn tí, lá thì khẽ đưa vèo gợi cảm giác mọi thứ đều nhẹ nhàng và thanh thoát. Bằng cách miêu tả hình ảnh lá vàng rơi và sóng gợn, Nguyễn Khuyến đã dùng thủ pháp lấy động tả tĩnh nhằm làm nổi bật lên không gian tĩnh lặng của mùa thu. Nếu không phải là không gian vô cùng tĩnh lặng thì nhà thơ không thể nào cảm nhận được tiếng động khẽ khàng và êm ái của mùa thu. Màu sắc của lá trong câu thơ này giống như một nét để làm bức tranh thêm hài hòa hơn. Không dừng lại ở đó, nhà thơ tiếp tục miêu tả khung cảnh xung quanh:

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Lúc này, không gian mùa thu đã được mở rộng ra ở chiều cao. Nhà thơ đã đưa ánh mắt của mình nhìn lên bầu trời để cảm nhận được sắc trời xanh ngắt. Gần như mọi cảnh vật đều tĩnh lặng và sự chuyển động của nó êm ái tới mức rất khó để cảm nhận. Chúng không gợi lên bất cứ một âm thanh nào. Cái khung cảnh vắng teo của ngõ trúc gợi lên một cảm giác buồn bã, cô độc cho con người. Có lẽ nhà thơ đang tìm kiếm một bóng người nào đó. Hai câu thơ cuối bài, tác giả đã viết:

Xem thêm:  Bình giảng đoạn thơ sau trong bài Tây Tiến của Quang Dũng: “Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc, Quân xanh màu lá dữ oai hùm, …Áo bào thay chiếu anh về đất, Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Tựa gối ốm cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Hình ảnh nhà thơ xuất hiện cuối bài với tư thế đang ngồi tựa gối ốm cần nhưng dường như ông không quan tâm đến chuyện câu cá. Có lẽ ông đang thu mình lại để cho bản thân không vướng vào thói đời, rời xa chốn quan trường để tìm về với chốn làng quê yên bình, .

Nhà thơ đã mượn chuyện để có thể cảm nhận được hết trời thu, cảnh thu vào cõi lòng mình. Ở đây, không rõ cảnh tĩnh lặng của mùa thu khiến tác giả cảm thấy cô đơn hay tâm trạng cô đơn của nhà thơ đã lan tỏa ra cảnh vật. Nhưng dù sao thì đây cũng là một bài thơ thu tuyệt đẹp.

Bài thơ Thu điếu đã thể hiện tài năng thi ca tuyệt vời của Nguyễn Khuyến với việc sử dụng từ ngữ, cách gieo vần eo. Bài thơ không chỉ cho ta thấy được một khung cảnh mùa thu tươi đẹp của làng quê Bắc Bộ mà còn thể hiện được tấm lòng yêu thiên nhiên của nhà thơ.

Như vậy là chúng ta đã cùng lập dàn ý phân tích bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến, đồng thời đọc tham khảo bài viết mẫu. Bài viết này hy vọng sẽ giúp ích nhiều cho các em trong .

Thu Thủy

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment