Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Pó của Hồ Chí Minh

0
Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Pó của Hồ Chí Minh

Bài làm

Sau nhiều năm bôn ba ở nước ngoài tìm đường cứu nước thì vào năm 1941 chủ tịch Hồ Chí Minh đã bí mật về hoạt động tại Pác Pó, Cao Bằng. Tại đây người đã sống và hoạt động cách mạng đồng thời đây cũng là quãng thời gian gắn bó với rừng núi nơi đây. Bài thơ Tức Cảnh Pác Pó chính được viết trong hoàn cảnh đó.

Trong thời gian về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, Bác phải sống trong điều kiện làm việc thiếu thốn, kham khổ. Qua bài thơ này giúp chúng ta hiểu thêm được phần nào về hoàn cảnh sống mà Bác Hồ từng trải qua, hiểu về con người Bác, một người tuy sống trong gian khổ nhưng vẫn luôn yêu đời, ung dung, tự tại vượt qua hoàn cảnh để vươn tới mục tiêu cao cả. Mở đầu bài thơ Người đã cho chúng ta thấy được cuộc sống giản dị thường ngày:

“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”

Đối lập sáng, tối thể hiện hai thời điểm khác nhau trong ngày và tương ứng với hai thời điểm đó chính là hai không gian và hai hành động khác nhau. Trong không gian đó hiện lên bóng dáng của Người đang miệt mài với công việc, những khoảnh khắc về cuộc sống sinh hoạt đan xen. Sự sắp xếp của các tiếng khiến cho người đọc cảm nhận được sự vận động của thời gian tuần hoàn và sự chuyển động của con người trong thời gian đó. Không gian làm việc của Bác chỉ là hai nơi bờ suối và hang đá. Gợi cho ta thấy không gian gần gũi, giao hòa với thiên nhiên, một cảm giác về một người ẩn sĩ nơi sơn dã.

Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Pó của Hồ Chí Minh

Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Pó

Nơi núi rừng lạnh lẽo, hoang sơ và điều kiện thì thiếu thốn nhưng dưới cảm nhận của Bác khiến chúng ta không khỏi thấy được một cảm giác tự tại, an nhiên của Người:

“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”

Loading...

Câu thơ đã tái hiện những đồ ăn thức uống hằng ngày của người chiến sĩ cách mạng. Đó không phải là những gì cao sang, cao lương mỹ vị gì mà chỉ là cơm rau đạm bạc. Đó là “cháo bẹ rau măng”, là những sản vật của rừng núi, đó là rau rừng, măng tre, măng nứa luôn sẵn sàng có trong những bữa cơm hằng ngày. Sự thiếu thốn nhưng lại được thi vị hóa, thực phẩm luôn có, luôn “sẵn sàng” phục vụ mọi người. Nhìn vào bữa cơm đạm bạc ấy ta lại nhớ tới cuộc sống của những người thi sĩ xưa khi ở ẩn:

“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

Ở câu thơ của Bác mang theo giọng điệu lạc quan, như vừa lòng, tự hào về cuộc sống mà người đang trải qua. Nếu hai câu thơ đầu là hai câu tả thực thì hai câu thơ cuối vừa mang nét tả thực lại vừa ẩn nét trữ tình sâu sắc;

“Bàn đá chông chênh lịch sử Đảng

Cuộc đời cách mạng thật là sang”

Ta bắt gặp niềm vui sau từ “sẵn sàng” thì nay ta như thấy được sự hóm hỉnh, thâm thúy sau từ “chông chênh”. Như ta đã biết thì chông chênh có nghĩa là không bằng phẳng, chưa vững vàng. Chiếc bàn đá hay chỉ là một phiến đá ở bờ suối, ở trong hang đá là nơi làm việc của Bác. Nhưng ẩn chứa trong đó còn là nét ẩn dụ về tình thế khó khăn của cách mạng nước nhà. Cách so sánh ấy khiến ta vừa thấy nét đùa vui, hài hước nhưng lại mang ý nghĩa cách mạng lớn lao và mang ý nghĩa hiện thực sâu sắc. Đến câu thơ cuối ta như thấy được những thiếu thốn, nghèo nàn, những khó khăn trong cách mạng đã được chuyển hóa thành cái “sang” mang tính tinh thần. Sang ở đây nghĩa là đầy đủ và cao quý. Con người đạt được những niềm mong mỏi, được làm việc mình thích, được phấn đấu cho lý tưởng của mình đó chính là niềm vui, niềm hạnh phúc. Đối với chủ tịch Hồ Chí Minh, thì được làm việc mỗi ngày, mỗi ngày thưởng thức những món ăn đạm bạc như một món quà của núi rừng  như vậy chính là “sang”.

Tức Cảnh Pác Pó chính là bài thơ mang theo sự hồn nhiên, giản dị và sâu sắc. Bài thơ cho ta thấy tinh thần lạc quan yêu đời, một tấm lòng vì dân vì nước của chủ tịch Hồ Chí Minh.

Loan Trương

Chia sẻ bài viết: